Aanpak hoge uitstroom: jeugdzorgwerker wil gezien worden

De uitstroom onder (nieuwe) jeugdzorgwerkers binnen de sector is extreem hoog. Om deze tendens te stoppen is onder meer het sectorbrede project: ‘Inwerken en Behouden’, in het leven geroepen. Daniëlle de Bruin, werkzaam bij De Jeugd- en Gezinsbeschermers, is hiervoor één dag per week actief. Het onderzoek is nog niet helemaal afgerond, maar Danielle durft al wel een schot voor de boeg te geven: de jeugdzorg schiet tekort op het gebied van onboarden en talentmanagement.

“De medewerkers in de jeugdzorg zijn goed in het schrijven van methodieken en programma’s. Maar waar we achter zijn gekomen: inspirerend leiderschap ontbreekt. Werknemers willen worden gezien. Het gaat niet om méér geld. De salarissen zijn niet te laag, bij Gecertificeerde Instellingen kun je doorgroeien, het perspectief is zeker niet slecht, sterker nog: best aantrekkelijk”, zegt Daniëlle.

Relatief veel jeugdzorgwerkers, gemiddeld tussen de 12 en 22 procent, vertrekken desondanks binnen twee jaar na de start al weer bij de grote jeugdzorgorganisaties. “Dat verloop is erg, want we bedienen kwetsbare mensen en als je dan hoort dat een kind bijvoorbeeld in korte tijd vijf verschillende voogden heeft gehad, doet dat mij als jeugdzorgwerker in hart en nieren, echt pijn. Het is al zo moeilijk om iemand binnen te laten in je woning, in je privésituatie. Als je dan telkens je verhaal opnieuw moet vertellen is dat gewoon verschrikkelijk en is de kans groot dat het geloof in goede resultaten verdwijnt. Bovendien veroorzaakt het een hogere werkdruk bij de achterblijvende jeugdzorgwerkers en vraagt de begeleiding en werving van nieuwe medewerkers extra inzet en budget.”

‘Veel verloop is erg, want we bedienen de meest kwetsbare mensen’ - Danielle de Bruin, Jeugdzorgwerker De Jeugd- & Gezinsbeschermers

Het is dan ook niet voor niets dat het thema ‘Inwerken en Behouden’ één van de vijf thema’s vormt van de Arbeidsmarkttafel Jeugd, een initiatief van Jeugdzorg Nederland, de vakbonden FNV Zorg & Welzijn, CNV Zorg & Welzijn en de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Justitie en Veiligheid dat bij moet dragen aan een sterkere arbeidsmarkt binnen de jeugdhulp.

Als afgevaardigde van DJGB is Daniëlle daar sinds ruim een half jaar één dag per week gedetacheerd. Het projectteam waar ze deel van uitmaakt, zoekt binnen de jeugdzorg naar ‘good practices’ (een laag uitstroomcijfer van nieuwe medewerkers) en formuleert vanuit deze goede voorbeelden een aanbeveling voor de sector, zodat andere organisaties hiervan kunnen profiteren. De uitstroom van medewerkers is vrijwel in de gehele branche erg hoog, waardoor het zoeken van goede voorbeelden een uitdaging is.

Er zijn inmiddels tientallen betrokkenen geïnterviewd, van jeugdzorgwerkers tot HR-managers en er is gekeken naar compleet andere bedrijfstakken en organisaties. Daaruit bleek onder meer dat multinationals als Tony’s Chocolonely, Shell en KLM worden gekwalificeerd als beste werkgevers. Waarom? Omdat zij relatief veel aandacht schenken aan het onboarden en de persoonlijke ontwikkeling van hun werknemers.

“Zij zorgen ervoor dat je wordt ondergedompeld in de bedrijfscultuur, zodanig dat je je er mee wilt identificeren. Een groot deel van werkplezier bestaat uit het gevoel dat je ergens bij hoort. Dat je het gevoel hebt dat je talent wordt gezien, dat je mag meepraten. Heel plat: het gaat om de vraag: wie ben je en waar word je blij van?”, stelt Daniëlle.

Al is het onderzoek nog niet afgerond en moeten de conclusies nog geformuleerd worden, Daniëlle durft te stellen dat de jeugdzorg moet investeren in het goed ontvangen, inwerken en begeleiden van nieuwe medewerkers. “Het rendement van talentmanagement, bijvoorbeeld een extra coach, is enorm als je daarmee voorkomt dat iemand binnen twee jaar weer vertrekt. Behoud van jeugdzorgwerkers heeft veel impact. Daarmee creëer je niet alleen vertrouwen bij cliënten, het geeft ook ruimte onder het personeel. Want als je minder uitval hebt, heb je minder werkdruk en minder ziekteverzuim. Het werkt door op allerlei fronten.”

Lees ook: "Ieder kind verdient een kans, daar heeft het recht op.”​